بحران خاموش در بازار خودرو؛ آیا گارانتی خودروهای چینی به بن‌بست رسیده است؟

این روزها بازار لوازم یدکی خودروهای چینی و مونتاژی با التهاب بی‌سابقه‌ای روبه‌رو است. کمبود شدید قطعات و جهش قیمت‌ها باعث شده تا گارانتی این خودروها در عمل به حالت تعلیق درآید. در نتیجه مالکان آن‌ها با چالش‌های جدی مواجه شوند.

گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که میان ادعای خودروسازان مبنی بر تامین قطعات و آنچه در بازار می‌گذرد، شکاف عمیقی وجود دارد. بسیاری از خریداران که با اتکا به وعده گارانتی و خدمات پس از فروش رسمی اقدام به خرید این محصولات چینی کرده بودند، اکنون باید خودروهای خود را ماه‌ها در تعمیرگاه رها کنند.

سایه سنگین تحریم‌ها و تنوع دردسرساز خودروهای چینی

بحران تامین قطعه پدیده جدیدی نیست و ریشه در سال ۱۳۹۷ و خروج آمریکا از برجام دارد؛ زمانی که شرکای چینی یکی پس از دیگری بازار ایران را ترک کردند. اما تفاوت بحران امروز با گذشته، در «تنوع بی‌سابقه» برندها و مدل‌های چینی در بازار است. از سوی دیگر، فعال شدن مکانیزم‌های تحریمی جدید باعث شده تا همکاری شرکت‌های چینی با ایران محدودتر از قبل شود.

کارشناسان معتقدند به دلیل تیراژ پایین واردات و تولید مدل‌های متنوع، واردات قطعات یدکی برای بخش خصوصی توجیه اقتصادی ندارد. همین موضوع، ریشه اصلی کمیابی قطعات در بازار است.

گرانی، کمبود و جولان قطعات تقلبی

مشاهدات از بازار لوازم یدکی تهران حاکی از آن است که نوسانات ارزی به شدت روی قیمت‌ها اثر گذاشته است. فروشندگان از افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی و در برخی موارد تا ۶۰ درصدی قیمت قطعات تنها در یک ماه اخیر خبر می‌دهند.

اما مشکل فقط گرانی و نایابی قطعات بدنه یا مخزن انبساط برخی مدل‌ها نیست؛ بلکه خلأ قطعات اصلی باعث ورود سودجویان به بازار شده است. به گفته فعالان صنف، قطعات بی‌کیفیت و متفرقه تولید داخل، با برچسب قطعات اصلی و قیمت‌های گزاف به مشتریان فروخته می‌شوند، که منجر به خرابی بیشتر خودروها و ضرر فروشندگان معتبر شده است.

راهکار رفع مشکل خودروهای چینی چیست؟

حسن کریمی سنجری، کارشناس صنعت خودرو، معتقد است هنوز با «قحطی» مطلق قطعه فاصله داریم. اما عواملی مانند نوسانات ارزی، کاهش درآمدهای نفتی و اختلال در تهاتر کالا وضعیت را بحرانی کرده‌اند. او راهکار خروج از این وضعیت را کاهش تنوع خودروهای چینی در بازار و تمرکز بر واردات و مونتاژ مدل‌های محدودتر با تیراژ بالا می‌داند؛ تنها در این صورت است که تامین قطعات و ارائه خدمات پس از فروش منطق اقتصادی پیدا کرده و تضمین خواهد شد.

ویدیو های کوتاه