پرونده ویژه؛ افزایش سرسام آور قیمت کامیون توقفی ندارد!

به سبازار خودرو طی یکسال اخیر آشوب‌های فراوانی را تحمل کرده است اما این آشوب در حوزه قیمت کامیون و خودروهای سنگین چندان مورد توجه قرار نگرفته است. همانند خودروهای سواری، قیمت کامیون نیز طی یک‌سال گذشته به طرز چشم‌گیری افزایش یافته است. البته همزمان با افزایش قیمت کامیون، قیمت لوازم یدکی و مصرفی خودروهای سنگین نیز افزایش چشم‌گیری را تجربه می‌کند.

افزایش چشم‌گیر قیمت کامیون باعث شده است تا بسیاری از فعالین این صنعت، تصمیم بگیرند خانه‌نشین شوند. هزینه‌های سرسام آور نگهداری از خودروهای سنگین و افزایش روزانه قیمت‌ها، شرایطی را به وجود آورده است که دیگر کار کردن با کامیون برای مالک و راننده سودآوری ندارد. از این رو بسیاری از مالکین ترجیح می‌دهند به جای کار کردن با کامیون خود، آن را در گوشه‌ای پارک کنند. روند افزایش قیمت به گونه‌ای است که سود کار نکردن با خودرو سنگین در برخی موارد، از درآمد فعالیت در خطوط حمل بار بیشتر است.

چرا قیمت کامیون تا این حد افزایش یافت؟

از حدود پنج سال پیش، واردات کامیون‌های کارکرده اروپایی به کشور آغاز شد تا از رشد بی‌رویه قیمت این خودروها جلوگیری به عمل آید. هزاران خودرو سنگین با کارکردهای مختلف و از برندهای معتبر اروپایی براساس این قانون به کشورمان رسیدند. تنوع کامیون‌های وارداتی در بازه کوتاهی به شدت افزایش یافت و همین موضوع باعث شد تا قیمت‌ها به ثبات برسند. با این حال، ثبات قیمت کامیون پایدار نبود.

روند افزایش قیمت ارزهای خارجی در برابر ریال از سال گذشته شدت گرفت و همین موضوع باعث شد تا قیمت کامیون‌های دست‌دوم اروپایی نیز افزایش یابد؛ چرا که قیمت این کامیون‌ها با نرخ ارز تعیین می‌شود. همزمان قیمت قطعات یدکی این کامیون‌ها نیز افزایش یافت؛ چرا که قطعات یدکی کامیون‌های اروپایی باید از مسیرهای خارجی تامین شود.

افزایش قیمت کامیون‌های اروپایی و همچنین قطعات یدکی آن‌ها، باعث شد تا رانندگان ایرانی به سمت کامیون‌های مونتاژی چینی روی بیاورند. تقاضا برای خرید کامیون‌های چینی در مدتی کوتاه افزایش یافت. این موضوع با تحریم‌های اقتصادی و کمبود قطعات مونتاژی همراه شد؛‌ در نتیجه شرکت‌های تولیدکننده کامیون نتوانستند به میزان لازم، کامیون جدید تولید کرده و روانه بازار کنند.

افزایش تقاضا برای کامیون‌های چینی و عدم توانایی شرکت‌های تولیدکننده در پاسخگویی به نیازهای بازار، باعث شد تا قیمت کامیون‌های مونتاژی چینی نیز افزایش یابد. افزایش قیمت کامیون‌های چینی باعث شد تا بار دیگر قیمت کامیون‌های اروپایی نیز افزایش یابد. البته در نهایت قیمت کامیون‌های چینی آن‌قدر افزایش یافت که این خودروها با رقبای اروپایی خود برابری می‌کنند.

کار نکردن بهتر از کار کردن است!

افزایش شدید قیمت کامیون و خودروهای سنگین، باعث شد تا برخی فعالان این حوزه تصمیم بگیرند برای مدتی از حمل‌ونقل بار دست بکشند. کرایه حمل‌ بار متناسب با نرخ تورم رشد نمی‌کند و شرکت‌های باربری نیز به عنوان واسطه، بخشی از حق‌العمل رانندگان را به خود اختصاص می‌دهند. از سوی دیگر سرعت افزایش قیمت‌ها به حدی بالا است که می‌توان بدون کار کردن با کامیون، از آن کسب سود کرد. در نتیجه مالکان خودروهای سنگین ترجیح می‌دهند اتومبیل‌های خود را در منازل، گاراژها یا نمایشگاه‌ها نگهداری کنند. فروش آن‌ها در بازه زمانی سه تا شش ماهه، سود بسیاری را نصیب جیب مالکان می‌کند که بعید است بتوان چنین حجمی از سود را با کار کردن در جاده‌ها به دست آورد!

افزایش قیمت کامیون به چه شکل بوده است؟

برای آن‌که تصور بهتری از وضعیت بازار کامیون و خودروهای سنگین به دست آورید، بهتر است تا نگاهی به قیمت‌ها داشته باشیم. قیمت‌ها را در دو بازه زمانی مورد مقایسه قرار داده‌ایم تا بهتر بتوانید میزان افزایش هر مدل را محاسبه کنید.

تاثیر افزایش قیمت بر حمل‌ونقل کالا در کشور چیست؟

باید به این موضوع توجه داشت که حتی پیش از این افزایش قیمت لجام گسیخته نیز کامیون کالایی ارزان نبوده است. با این حال رانندگان می‌توانستند با استفاده از وام لیزینگی، یک کامیون چینی بخرند یا کامیون چینی خود را به مدل‌های اروپایی ارتقا دهند. اکنون روند افزایش قیمت‌ها آن‌قدر سرعت گرفته است که وام لیزینگی ۵ میلیارد تومانی در مقایسه با قیمت‌های سرسام آور، کوچک به نظر می‌رسد.

با توجه به ناتوانی اکثر رانندگان و مالکان در نوسازی کامیون‌ها، بار دیگر شاهد جولان کامیون‌های فرسوده در کشورمان خواهیم بود. از سوی دیگر مالکان کامیون‌های صفر برای فروش دست نگه خواهند داشت؛ چرا که قیمت‌ها روز به روز در حال افزایش هستند و مالک می‌تواند اتومبیل خود را به قیمت بالاتری بفروشد.

همان‌طور که در بخش‌های بالاتر اشاره کردیم، بسیاری از رانندگان تصمیم گرفته‌اند تا از حمل‌ونقل بار خودداری کنند؛ چرا که افزایش قیمت‌ها از درآمد حمل بار بیشتر است. با افزایش قیمت‌ها، رانندگان بیشتری به این گروه خواهند پیوست؛ در نتیجه مشکلاتی در زمینه حمل‌ونقل بار به اقصی نقاط کشور پیش خواهد آمد.

تولید کامیون در شرایط فعلی به سختی انجام می‌شود و واردات کامیون‌های اروپایی نیز دشوار است. در نتیجه بهترین راه‌حل در کوتاه‌مدت افزایش وام لیزینگ خرید کامیون است. با افزایش مبلغ وام و همچنین دوره بازپرداخت اقساط آن، بار دیگر بازار خرید و فروش کامیون رونق می‌گیرد و ممکن است قیمت‌ها نیز تا مدتی کنترل شوند. در غیر این‌صورت، روزهای تاریکی برای بازار کامیون ایران و همچنین فعالان در حوزه حمل‌ونقل بار در راه است.

ویدیو های کوتاه